Στον δάσκαλό μας με αγάπη...

Σε μία πρόσφατη επίσκεψή μου στη Θεσσαλονίκη, συνάντησα έναν δάσκαλο που -για μένα- αποτελεί πρότυπο εκπαιδευτικού!

Κουβεντιάζοντας, μέσα στα πλαίσια μιας παρέας, άρχισε να μου κινεί το ενδιαφέρον ο τρόπος που μιλούσε για τα «παιδιά» του. Σταδιακά, ανακάλυπτα ένα εναλλακτικό -για το ελληνικό δημόσιο σχολείο- εκπαιδευτικό μοντέλο, δυναμικό και υπέροχα διαδραστικό.

Και όταν είδα το βίντεο που είχε ετοιμάσει για τη λήξη της σχολικής χρονιάς και την αποφοίτηση των μαθητών της ΣΤ΄Δημοτικού, εκεί πραγματικά συνειδητοποίησα τι μπορεί να καταφέρει ένας άνθρωπος με αγάπη και μεράκι για τη δουλειά του και τους μαθητές του!

Τα 17 αυτά τυχερά παιδιά, που είχαν από την Δ' Δημοτικού τον «κύριό τους», μιλούσαν με αγάπη κι ενθουσιασμό για το σχολείο και είχαν αποκομίσει τις καλύτερες εμπειρίες απ' αυτό!

Και τι δεν είχαν κάνει με τον δάσκαλό τους αυτά τα 3 χρόνια!

Εκτός από τα αυτονόητα μαθήματα και τη διδακτέα ύλη (που, κατά γενική ομολογία, διδασκόταν με τον πλέον ευχάριστο και εποικοδομητικό τρόπο), τα παιδιά είχαν... μαθητεύσει σε εργαστήρια ζωγραφικής, χειροτεχνίας, μαγειρικής, ραπτικής, κηπουρικής, κεραμικής αλλά και μουσικής, με την καθοδήγηση του δασκάλου τους (που είναι και εξαίρετος μουσικός, παρεμπιπτόντως...)Η τάξη τους δεν είχε την κλασική, τυπική διάταξη, αλλά ήταν δομημένη με τρόπο που να  ευνοεί την επικοινωνία μεταξύ τους, τη συνεργασία και τις δραστηριότητες.

Τα παιδιά δεν ήταν διαρκώς καθηλωμένα σ' ένα θρανίο, υπήρχε μια υγιής -και χωρίς αταξία- κινητικότητα μέσα στην τάξη. Το καθένα είχε τον χώρο του και τη θέση του μέσα σ' αυτή, την ένιωθαν δική τους και ένιωθαν ότι ανήκουν εκεί! Φαινόταν στη λάμψη των ματιών τους!

Με εξέπληξε ευχάριστα η ομαδικότητα και η αλληλεγγύη που είχε αναπτυχθεί, καθώς τα παιδιά δούλευαν συλλογικά όπου ήταν εφικτό, και το ένα βοηθούσε το άλλο. Ακόμα και τα πιο «κλειστά» παιδιά συμμετείχαν μέσα σ' αυτό το κλίμα, αφού δεν ένιωθαν ανταγωνισμό ή φόβο μήπως επικριθούν και υποτιμηθούν.Φαινόταν στην πρόθεσή τους να είναι εκεί!  (Και μην ξεχνάμε ότι ένα από τα πιο σκληρά πράγματα που πρέπει να δεχτεί ένα άτομο  είναι όταν εξαναγκάζεται σε κάτι που δεν είναι της δικής του επιλογής, και όταν το τοποθετούν στον χώρο και ορίζουν τον χρόνο του χωρίς να είναι δική του επιλογή, όπως κάνουμε με τα παιδιά κατά την εκ-παίδευσή τους...)

Έβλεπα τα παιδιά να πλάθουν με τα χέρια τους τον πηλό και να δημιουργούν ό, τι φαντάζονταν, και ένιωθα ότι πλάθονταν μαζί, με τον πιο γλυκό τρόπο, και οι ψυχές τους και οι σχέσεις τους!

Τα έβλεπα να κάνουν ασκήσεις επιβίωσης με σκηνές στην αυλή του σχολείου, να γελάνε με την ψυχή τους στα ομαδικά παιχνίδια που σκάρωναν, να αγκαλιάζονται και να γίνονται μια ομάδα με κοινό σκοπό: να μεγαλώσουν και να προκόψουν και να γίνουν ευτυχισμένοι ενήλικες...

Έβλεπα να αξιοποιούνται οι πραγματικά εντυπωσιακές ικανότητες που έχουν τα παιδιά -οι ικανότητές τους για δημιουργία και καινοτομία, που συνήθως σπαταλάμε αλύπητα…

Είδα τις φατσούλες τους από τη γέννησή τους μέχρι τα δώδεκά τους χρόνια στο «πορτρέτο» που είχε φτιάξει ο δάσκαλός τους για το κάθε παιδί ξεχωριστά. Έβλεπα τα παιδιά να μεγαλώνουν και να μαθαίνουν, να αγαπούν τη μάθηση, να εκδηλώνουν τις δυνατότητές τους και να ανθίζουν!
Κι ο δάσκαλός τους μας μιλούσε για το κάθε παιδί με αγάπη, γνωρίζοντας τον χαρακτήρα του, τα χαρίσματά του και τις δυσκολίες του: «η Αντωνία μου», «ο Νικόλας μου», «ο Γιώργης μου»..., σαν να μιλούσε για δικά του παιδιά. 

Και τα παιδιά μιλούσαν με πολύ θαυμασμό και αγάπη για τον καλύτερο δάσκαλο, τον πιο γελαστό, ευχάριστο και διασκεδαστικό, αυτόν που έκανε το παιχνίδι «μάθημα» και το μάθημα «παιχνίδι»!

Τη ζήλεψα αυτή την επαφή!

Έτσι πρέπει να είναι, σκέφτηκα, ο δάσκαλος/εκπαιδευτικός. Έτσι πρέπει να είναι για να βοηθά τα παιδιά να πλάσουν τον εαυτό τους και να αποκτήσουν γνώση, όχι μόνο τη σχολική, αλλά της ζωής της ίδιας!

Το να είναι κανείς δάσκαλος απαιτεί λαμπρή φαντασία, και επινοητικότητα, και κατάθεση ψυχής!!!

Αν κάποιος επιθυμεί να διδάξει ένα θέμα με τη μέγιστη αποτελεσματικότητα θα ήταν καλό
να το παρουσιάσει στην πιο απλή και ενδιαφέρουσα μορφή του, αλλά και να είναι έτοιμος ως εκπαιδευτικός να μάθει από τους μαθητές. Και να γίνεται κι αυτός παιδί μαζί τους, να καταλαβαίνει τις ανάγκες τους και τις επιθυμίες τους και να δημιουργεί στη διδασκαλία τη χαρά του παιχνιδιού!!!

Παρατηρούμε ότι υπάρχει λιγοστό ενδιαφέρον για παιχνίδι για οποιονδήποτε έχει μεγαλώσει -έστω και λίγο- ηλικιακά. Κι όμως, σχεδόν όλοι μας μπορούμε να θυμηθούμε, έστω και φευγαλέα, τη μεθυστική και ισχυρή έκσταση που προσφέρει η δράση και η ανάμειξη σε δραστηριότητες. Γίνεται αμυδρή, κατά κύριο λόγο, γιατί υποτίθεται ότι μεγαλώνοντας κανείς πρέπει να «σοβαρεύεται» και να κάνει τη δουλειά του, και η δουλειά έχει οριστεί κατά κάποιον τρόπο ως αντίθετο της διασκέδασης και ως «απουσία παιχνιδιού». 

Ο εκπαιδευτικός όμως που βλέπει το λειτούργημά του ως «δουλειά» (ή, ακόμα χειρότερα,  ως «δουλεία»...) και το ασκεί «σοβαρά» και αυστηρά, στερεί από τα παιδιά αλλά και από τον ίδιο την πολύτιμη αυτή μέθεξη και χαρά, που συντελείται μέσα από το «παιχνίδι» και την πραγματική επικοινωνία.

Αν δεν θέλουμε να έχουμε έναν πολιτισμό εκτός επικοινωνίας, ας δούμε πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερη στοργή, πραγματικότητα και επικοινωνία με τα παιδιά μας, με τους μαθητές μας, με τη νέα γενιά που μας έχει ανατεθεί να εκπαιδεύσουμε. Και ας το κάνουμε αυτό με τον πιο ωραίο, ευχάριστο και παιγνιώδη τρόπο!!! Η ανταμοιβή είναι σπουδαία!!!

ΥΓ: Το βίντεο έκλεινε με το ποίημα του Γ. Δροσίνη «Ό,τι έχεις μέσα σου παιδιάτικο».
Αφιερωμένο εξαιρετικά σε όλους εσάς που κάνατε τον κόπο να διαβάσετε αυτές τις αράδες και που πιστεύετε στην παιδικότητα...

«Ό,τι έχεις μέσα σου παιδιάτικο
σα θησαυρό να το φυλάξεις
τους λογισμούς, τους πόθους σου άλλαξε,
μ' αυτό ποτέ να μην αλλάξεις.
Όποτε της ζωής τα ψεύτικα
κι άσχημα, σφίγγουν την καρδιά σου,
μέσα σ' ό,τι φύλαξες παιδιάτικο
θα βρίσκεις την παρηγοριά σου.
Κι όταν χλωροφυλλιάσει η όψη σου
και στα μαλλιά σου πέσουν χιόνια,
μόνο ό,τι φύλαξες παιδιάτικο
θα μείνει απείραχτο απ' τα χρόνια».