Τα παιδία...ξέρει!

  Σήμερα δεν θα «μιλήσω» εγώ… Θα δώσω τον λόγο στους μαθητές μου της Β’ και Γ’ Λυκείου, τους οποίους «ερεύνησα» ως προς τη σχέση τους με την εκπαίδευση, τον βαθμό ικανοποίησης και τις προσδοκίες τους από αυτή τη διαδικασία που καταλαμβάνει τόσα χρόνια και τόσο χρόνο από τη ζωή τους. Η έρευνα δεν έχει ολοκληρωθεί, ενέδωσα όμως στον πειρασμό να παρουσιάσω κάποιες χαρακτηριστικές (και συχνές) απαντήσεις που συνάντησα κατά την αποδελτίωση, για να αποκτήσετε κι εσείς μια πραγματικότητα επί του θέματος…
Τις απαντήσεις τους τις παραθέτω ανώνυμες αλλά αυτούσιες, χωρίς επιμέλεια (εκτός από τη διόρθωση ορθογραφικών λαθών).

Στην ερώτηση λοιπόν «Θεωρείς ότι η εκπαίδευση σε προετοιμάζει επαρκώς για να επιτύχεις στη ζωή;» το ΟΧΙ των μαθητών ήταν εξίσου ηχηρό με αυτό του Μεταξά το '40… Δεν θα επεκταθώ εδώ, γιατί οι επόμενες απαντήσεις τους είναι πολύ εύγλωττες από μόνες τους…

Στην ερώτηση «Τι πιστεύεις ότι πρέπει να βελτιωθεί/αλλάξει στον τρόπο και το περιεχόμενο της εκπαίδευσης ώστε να σε προετοιμάζει επαρκώς για να επιτύχεις στη ζωή;» απάντησαν τα εξής:

*Θεωρώ ότι θα έπρεπε να συμπεριληφθούν στο σχολικό πρόγραμμα μαθήματα τα οποία θα μας είναι χρήσιμα και θα μας ωφελήσουν στη μετέπειτα ζωή μας, και να γίνονται πιο πρακτικά ορισμένα μαθήματα ώστε να τα κατανοούμε καλύτερα.   
*Να συμπεριληφθούν μαθήματα που δεν είναι τόσο θεωρητικά και επιστημονικά (π.χ. τέχνες, αθλητισμός…).
*Πρέπει η εκπαίδευση εκτός από τα μαθήματα να μας διδάσκει τρόπους συμπεριφοράς, αξίες και ηθική. 
 
*Θα έπρεπε να υπάρχουν περισσότερες ερευνητικές εργασίες (αντί διαγωνισμάτων). Να διεξάγεται διάλογος στην εκπαιδευτική διαδικασία, που θα καταργήσει τον μονόλογο του εκπαιδευτικού. Να μην εξειδικεύεται η γνώση ενός μαθήματος τόσο πολύ. 

*Οι γνώσεις θα πρέπει να εφαρμόζονται και σε πρακτικό πεδίο και όχι να μένουν σε θεωρητικό. Πρέπει να προωθηθεί περισσότερο και η συνεργασία. Επίσης, θεωρώ ότι κάποια μαθήματα θα πρέπει να μειωθούν ώστε να προστεθούν άλλα που θα μας προσφέρουν γνώσεις για τη ζωή μας (π.χ. μαγειρική, πρώτες βοήθειες, διαχείριση οικονομικών, κανόνες υγιεινής…) 
*Το εκπαιδευτικό σύστημα θα πρέπει να γίνει πιο ελκυστικό και βοηθητικό για τους μαθητές. 
*Τα μαθήματα να στοχεύουν στην ανάπτυξη των ικανοτήτων μας που θα μας χρησιμεύσουν στη ζωή.
*Πρέπει ν’ αλλάξει το σύστημα και ο τρόπος διδασκαλίας και να μην είναι αναγκαία η αποστήθιση αλλά πρώτα απ’ όλα η κατανόηση. Η γνώση να μεταδίδεται με πιο δημιουργικούς τρόπους, ώστε να μην είναι το μάθημα βαρετό…
*Οι μαθητές δεν χρειάζεται να γνωρίζουν τα πράγματα κατά λέξη για να επιτύχουν στη ζωή τους. Με τις εξετάσεις προκαλείται μεγάλο άγχος στους μαθητές.
*Θα πρέπει να αλλάξει ο τρόπος, και το σχολείο να γίνει πιο φιλικό προς τον μαθητή ώστε να το αντιμετωπίζει με ευχαρίστηση και να μην το βλέπει σαν αγγαρεία.
*Να είναι πιο ευχάριστος και πιο ουσιαστικός ο τρόπος μάθησης και με στοχαστικά παραδείγματα που βασίζονται πάνω στη ζωή.
*Να είναι αρκετά πιο ευρύ το περιεχόμενο, και η εκπαίδευση να μας οδηγήσει να αναπτύξουμε ολοκληρωμένες και ισχυρές προσωπικότητες (με αυτοπεποίθηση, όχι να βγαίνουμε με κατάθλιψη…)
*Πρέπει να έχει ως στόχο την πνευματική καλλιέργεια των παιδιών…

* Σύνδεση εκπαίδευσης και τέχνης...
 *Η εκπαίδευση δεν πρέπει να στοχεύει στην εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπ/ση, αλλά να εφαρμοστεί ένα πιο ανθρωποκεντρικό σύστημα… Να μας δίνεται δυνατότητα για αυτενέργεια και ουσιαστική μάθηση.
*Να μη δίνει τόση σημασία στο μαθησιακό-εκπαιδευτικό κομμάτι αλλά στον χαρακτήρα και τον άνθρωπο…
*Θα ήθελα να μας δίνει μια άποψη και εικόνα για την ευρύτερη κοινωνία, και να μπορώ να αντιμετωπίσω τα προβλήματα εκεί έξω γνωρίζοντας τι συμβαίνει, και τον τρόπο αντιμετώπισης.
*Να ενημερωνόμαστε για θέματα που μπορεί να συναντήσουμε στη ζωή μας (π.χ. ναρκωτικά).    Να μπορώ να αποφύγω δυσάρεστες καταστάσεις στη ζωή… Θα ήθελα να μας είχαν δώσει τις κατευθύνσεις, να μας είχαν μιλήσει για τη ζωή…
*Τα μαθήματα είναι πολύ θεωρητικά. Λείπει ο πρακτικός τομέας και η προετοιμασία για την εργασία.
*Να έχω προετοιμαστεί να είμαι σωστός πολίτης και γονιός. Να είμαι εντάξει στις υποχρεώσεις μου -να μην παραμελώ τα καθήκοντά μου.
*Να είναι με περισσότερη συνεργασία και το μάθημα να είναι πιο διαδραστικό (όχι εικονικό, απ’ το βιβλίο). Να έρθουμε σε επαφή με το αντικείμενο που διδασκόμαστε (π. χ. φυτά, βιολογία…)
*Να υπάρχουν και οι τέχνες (ζωγραφική, μουσική, χορός…) για την καλλιέργεια του ατόμου και για να ξεφύγουμε από τη θεωρία και τη μονοτονία.

Στην ερώτηση «Ποιο είναι το μεγαλύτερο για σένα όφελος όταν το σύστημα και η ύλη της εκπαίδευσης κατορθώνουν να προετοιμάζουν σωστά και πλήρως τους μαθητές για τη ζωή;» διατυπώθηκαν οι παρακάτω απόψεις:
 
*Να καλλιεργείται το άτομο- να διευρύνονται οι ορίζοντές του- να έχει άποψη για τα θέματα της ζωής και να μπορεί να τα αντιμετωπίζει…
*Το μεγαλύτερο όφελος για μένα, θα ήταν να μπορέσω να αντιμετωπίσω τα προβλήματα που θα σταθούν εμπόδιο σε μένα, στη ζωή μετά το σχολείο…
*Να ενταχθούμε σωστά στο κοινωνικό περιβάλλον και θα υπάρχουν άνθρωποι πιο μορφωμένοι, πιο εργατικοί και πιο αποδοτικοί.
*Να λειτουργεί μια κοινωνία η οποία συνεχώς θα εξελίσσεται και θα βελτιώνεται. Η εκπαίδευση είναι η αρχή. Αν βελτιωθεί, αυτό θα φανεί και στον οικονομικό τομέα, και στην ποιότητα του κόσμου κ.ο.κ. Θα βελτιωθούν όλα σε μια χώρα!
*Το μεγαλύτερο όφελος δεν το έχει μόνο το άτομο αλλά και η κοινωνία, διότι τα άτομα μπορούν να δουν με βάση το συμφέρον της κοινωνίας και αφού υπάρχει γνώση οι άνθρωποι είναι πιο ήρεμοι και πιο λογικοί και μπορούν να συγκρατήσουν τον εαυτό τους… Κι έτσι υπάρχει ισορροπία.
*Θα μπορούσε μέσω των αξιών που αποκτά να γίνει ένας συνετός πολίτης, θα μπορώ να διαχειρίζομαι κάποιες καταστάσεις με ψυχραιμία και λογική.
*Να γίνω ένας σωστός άνθρωπος και ένας τίμιος πολίτης…

*Οι μαθητές γίνονται πιο παραγωγικοί, πιο εργατικοί και στοχεύουν υψηλότερα αλλά και η κοινωνία ενισχύεται σημαντικά λόγω των μορφωμένων ανθρώπων.

*Θα καταφέρω να πετύχω τους στόχους μου και να ασχοληθώ με αυτό που μου αρέσει, συνεπώς θα μπορώ να ζήσω μια ευτυχισμένη ζωή.
*Θα μπορούσαμε να μεταδώσουμε στις επόμενες γενιές ουσιαστική γνώση… Πνευματική εξέλιξη για το ίδιο το άτομο. Το άτομο θα αποκτούσε παιδεία και η συμπεριφορά του θα ήταν καλύτερη. Θα γίνονταν ανθρωπιστές, θα σέβονταν τους άλλους…
*Θα ήθελα να έχω ωραίες αναμνήσεις από το σχολείο…
* Ότι θα είμαστε κατάλληλα προετοιμασμένοι για το μέλλον και για τη ζωή…
*Θα νιώθω σιγουριά για το μέλλον, δεν θα υπάρχει το άγχος της αβεβαιότητας.
*Θα είχαμε άτομα πιο προετοιμασμένα για τη ζωή. Όφελος για την κοινωνία: θα λειτουργούσε πιο εύρυθμα, πιο ομαλά θα γινόταν η ένταξη των ατόμων στην κοινωνία. Δε θα χρειαζόταν ν’ ανακαλύψουν τόσα πράγματα μόνοι τους. 
*Να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στα θέματα ανθρωπιστικών σπουδών. Να ενθαρρύνονται οι φιλικές σχέσεις, η συνεργασία, έννοιες όπως η δημοκρατία… Χρειαζόμαστε και καλλιτεχνική παιδεία πιο πολύ. Να μάθουμε να βλέπουμε την όμορφη πλευρά της ζωής και του κόσμου. Το χρειάζεται αυτό ο άνθρωπος για να είναι χαρούμενος…
*Θα είναι ολοκληρωμένοι πνευματικά και καλά ψυχολογικά. Θα είναι έτοιμοι και ώριμοι να προχωρήσουν στη ζωή τους, κάνοντας τις σωστές επιλογές.
*Θα έχω οξύνει την κριτική μου ικανότητα και θα έχω μάθει να ξεχωρίζω το χρήσιμο από το άχρηστο.
*Να μπορώ να θέτω και να φτάνω όλο και πιο υψηλούς σκοπούς. 
*Η επιτυχία των ατόμων και η πορεία προς μια ευτυχισμένη ζωή. 
*Ως άτομα θα ήμασταν πιο ολοκληρωμένα και θα είχαμε γνώσεις και εφόδια για τη ζωή.
*Στο επάγγελμα θα εξασφαλίζουμε αυτό που μας αρέσει να το κάνουμε με ευχαρίστηση -άρα, θα έχουμε μεγαλύτερη ευχαρίστηση και στα άλλα πράγματα της ζωής… Καλύτερη ποιότητα…
* Να αναπτύξουμε αρετές. Να μπορώ να συμπεριφέρομαι σωστά και έντιμα. Αποκτώ αξίες και ιδανικά.

                 Αυτά και άλλα παρόμοια είπαν οι μαθητές…
                 Τα συμπεράσματα δικά σας...